Ăn cơm miễn phí giữa lòng Sài Gòn

Vào 3 buổi trưa các ngày lẻ trong tuần, hàng trăm người có hoàn cảnh khó khăn lại kéo về con đường Hoàng Sa, gần cầu Lê Văn Sỹ (quận 3, TP HCM) xếp hàng để được ăn cơm miễn phí.

Nằm bên bờ kênh Nhiêu Lộc, phía sau ngôi chùa Miên, quán cơm chay Thiện Tâm ở trong bãi đất rộng rãi, thoáng mát và sạch sẽ. Quán mở cửa từ 10 giờ đến 12 giờ, phục vụ hoàn toàn miễn phí cho bất kỳ người nào có hoàn cảnh khó khăn, sa cơ lỡ bữa.

Khách xếp hàng chờ đến lượt phát cơm tại quán Thiện Tâm. Ảnh: Tá Lâm.

Khách đến quán, hầu hết là những mảnh đời cơ cực, đói rách. Người mang theo cả chiếc xe ba gác đang hành nghề, hay chiếc xe đạp chở đầy ve chai, lại có đứa nhỏ chừng 7 tuổi bế đứa em gái lên 4 khuôn mặt xanh xao, ốm yếu và cả những bà cụ ăn xin quần áo tả tơi... Phần ăn ngoài món chính gồm đậu hũ kho, rau cải xào, còn có tráng miệng quả chuối chín.

Chị Phụng (nhân viên của quán) vừa bới cơm vừa ôn tồn nói nhỏ nhẹ với bác xe ôm: "Thêm cơm nữa không bác?". Đưa mắt sang cậu bé chừng 6 tuổi, chị nhẹ nhàng: "Thế này được chưa cháu?"... Trên gương mặt nhễ nhại mỗ hôi của người phụ nữ ánh lên niềm rạng rỡ.

* Ảnh phát cơm miễn phí ở Sài Gòn

Dường như cảm động trước thái độ ân cần của những người trong quán, khách đến ăn cũng rất ý tứ giữ vệ sinh, trật tự đi lại không chen lấn nhau, tự lấy đĩa muỗng đến nhận cơm rồi tự rửa chén bát mỗi khi ăn xong.

Cụ Nết, 82 tuổi, quê ở Nghệ An, lên TP HCM kiếm sống đã hơn 20 năm nay, miệng nói hom hem chữ được chữ không: "Tui bán vé số bữa được 20 nghìn đồng. Bán ở mô tui cũng về đây ăn cơm. Các cô chú ở đây tốt lắm, cho ăn không lấy tiền, nên tui dành số tiền đó gửi về quê cho đứa cháu học. Ở ngoài nớ nghèo lắm. Các chú không biết mô, kiếm được 20 nghìn đồng là cả một gia tài đó".

Bác Lê Công Lượng (những người yêu mến ông thường gọi là thầy Sáu địa lý), năm nay 71 tuổi, chủ quán cơm Thiện Tâm cho biết, quán mở từ tháng 6/2007. Lúc đó thấy nhiều người đói khổ quá, bác động tâm lắm, tìm đủ mọi cách để giúp người nghèo. Được sự hợp tác của cậu học trò giờ làm giám đốc một ngân hàng, bác đã mở được quán cơm này. Các nhân viên trong quán đều là những người tình nguyện, không lấy tiền công.

Khách ăn tại chùa Diệu Pháp. Ảnh: Tá Lâm.

Không chỉ phục vụ miễn phí vào các buổi trưa 3, 5, 7 như ở Thiện Tâm, quán cơm chay chùa Diệu Pháp (188 Nơ Trang Long, phường 13, quận Bình Thạnh) còn phục vụ cả ngày chủ nhật, ngày rằm, ngày lễ trong năm.

Bác Dương, chủ quán tâm sự, 2 năm trước, khủng hoảng lương thực làm nhiều người nghèo không có cơm ăn, đến đây xin gạo. Nhà chùa liền mở quán cơm này hy vọng giúp những người nghèo có chút cơm lót lòng. Tiếng lành đồn xa, số người tìm đến chùa ngày một tăng.

Theo ghi nhận của Ngoisao.net, chỉ trong 2 tiếng đồng hồ buổi trưa 27/6, có trên 200 người vào quán. Họ đều là những người tàn tật, người nghèo hay sinh viên ở tỉnh lên thành phố trọ học...

Mồ hôi nhễ nhại, nhưng nở nụ cười tươi, bạn Văn Nghĩa, sinh viên ĐH Kỹ Thuật Công Nghệ TP HCM nói: "Nhà nghèo có tới 5 chị em ăn học nên mình phải tự trang trải chi phí. Bình thường em cũng đi làm nhưng đợt này đang trong giai đoạn thi học kỳ nên phải dành thời gian ôn thi. Quán cơm của bác Dương nuôi mình qua 3 mùa thi đấy". Với Nghĩa, bữa cơm với đậu phụng, cà chua, bầu luộc và canh bí đã là "thịnh soạn" lắm rồi.

Còn bạn gái có khuôn mặt trái xoan Mỹ Pha (ĐH DL Hùng Vương) thì không ngần ngại vừa ăn, vừa bày tỏ hồn nhiên: "Đi làm rồi, có nhiều tiền thì em cũng mở một quán cơm miễn phí thế này".

Tiếp sức mùa thi ĐH năm nay, chùa Diệu Pháp phối hợp với ĐH Luật phát 3.000 phần cơm chay miễn phí vào trưa ngày 4/7 tại 3 điểm thi trong thành phố: THPT Nguyễn Trãi (đường Nguyễn Tất Thành, quận 4), THPT Trương Công Đinh (đường Đinh Tiên Hoàng, quận Bình Thạnh) và THPT Võ Trường Toản (đường Nguyễn Bỉnh Khiêm, quận 1). Mỗi phần cơm trị giá 15 nghìn đồng.

Khác với những quán cơm trên, Bếp ăn từ thiện Bảo Hòa (220 Đinh Tiên Hoàng, quận 1, TP HCM) lại có cách làm khác. Vào 7 giờ sáng hàng ngày, cô Bảy Sữa cùng anh chị em trong tổ chuyển cơm, thức ăn lên xe đến phát miễn phí cho bệnh nhân nghèo ở các bệnh viện Ung Bướu, Gia Định, Chợ Rẫy, bệnh viện Mắt... Mỗi ngày nơi đây phát đến 3.000 phần cơm. Riêng bệnh viên Ung Bướu, bếp ăn Bảo Hòa còn cho bệnh nhân tiền mua thuốc và tiền xe về quê.

Sáng sáng, hàng trăm người bệnh, thân nhân tay cầm cặp lồng xếp hàng chờ đến lượt. Cầm phần cơm mới nhận trên tay, chị Thư (quê ở Bến Tre) đưa mẹ đi chữa bệnh ung thư, xúc động nói: "Tôi đưa mẹ lên bệnh viện Ung bướu chữa bệnh đã được 3 tháng. Hai tháng vừa rồi tiền để chữa bệnh sắp hết, may mà mọi người chỉ cho biết có Bảo Hòa phát cơm miễn phí, chứ không chết đói mấy ngày nay rồi".

Ngoài ra, nhiều nơi khác ở Sài Gòn cũng chia sẻ người nghèo bằng những bữa cơm ấm tình như chùa Vạn Thiên (nằm sâu trong con hẻm 136 đường Trần Phú, quận 5, TP HCM), quán Tre Việt Nam (40 Đặng Văn Bi, quận Thủ Đức, TP HCM)... Có lẽ đây cũng là nét rất riêng của Sài Gòn vốn phồn hoa và đắt đỏ.

Bữa Cơm 2000 Đồng Giúp Người Nghèo Khó

Xưa nay, giữa đất Sài Gòn “tiền rừng bạc biển”, có những tỉ phú xài tiền như nước thì cũng có vô số những người nghèo chỉ đủ tiền ăn đĩa cơm vài ngàn bạc. Đó là những người nghèo lang thang, dân lượm bao nylon, thu đồ ve chai, những em bé đánh giầy, người già và người khuyết tật hay mất sức lao động, dân bán vé số, công nhân - sinh viên nghèo… Và vài năm gần đây, lặng lẽ chào đón họ thì đã có hai quán cơm đều rất chật hẹp (chỉ cỡ 50 – 70m2) nhưng hết sức bình dân, thơm thảo bán ra một bữa cơm với giá võn vẹn chỉ 2000 đồng. 

Bên trong quán cơm “2000 đồng” ở số 56/21 đường 281, phường 15 quận 11. (Photo VB)

Quán cơm thứ nhất hiện ở số 56/21 đường 281, phường 15 quận 11 (khu vực cư xá Lữ Gia) bán cơm vào những ngày thứ 2, 4 và 6. Quán thứ hai ở số 14/1 Ngô Quyền, quận 10, mở cửa vào những thứ 3,5 và 7. Cả 2 quán đều do các thành viên của diễn đàn www.nguoitoicuumang tổ chức và quản lý với sự hỗ trợ của các mạnh thường quân và sự phụ giúp của các em sinh viên thiện nguyện.

Giữa thời buổi một dĩa cơm hạng bét ở vỉa hè cũng phải 12,000 – 15,000 đồng, nghe giá “2000 đồng” thì nhiều người tròn mắt ngạc nhiên và không khỏi nghi ngại về chất lượng bữa ăn. Thực tế là cơm canh ở hai quán đều khá tươm tất.  Thực đơn ngày 17-4-2012 của quán thứ hai gồm gà kho gừng, bắp cải xào, canh bí đỏ thịt bẳm và chuối tráng miệng. Còn ngày 24-5-2012, bên quán thứ nhất thì  “Chúc quí khách ngon miệng” với khay cơm gồm thịt kho trứng đậu hũ, canh cải xanh và chuối. Đặc biệt là cả cơm và canh đều được thêm miễn phí.

Bữa cơm chỉ 2000 đồng nhưng khá tươm tất, có đủ đồ mặn, canh và món tráng miệng.(Photo VB)

Theo ghi nhận của báo Thế Giới Phụ Nữ (số 17/2012), qua lời anh Nguyễn Hồng Ánh – người quản lý diễn đàn www.nguoitoicuumang thì không chỉ có người nghèo xếp hàng vào ăn mà cả một số người khá giả cũng tới. Anh Ánh bảo, có thể họ tới ăn một lần cho biết, để âm thầm đóng góp tiền của cho việc duy trì công tác thiện nguyện này nhưng cũng có thể vì thấy giá rẻ quá, đồ ăn ngon quá, nên cứ tới hoài. Và không ai nhắc nhở, cũng không ai nói gì, nhưng chỉ một thời gian sau, họ tự động rút lui sau khi được chứng kiến nhiều mảnh đời bất hạnh đang xếp hàng rất trật tự để chờ đến lượt nhận khay cơm cho qua bữa đói lòng. 

Bên trong đã kín chỗ, thực khách ngồi dùng bữa luôn trên vỉa hè trước quán.(Photo VB)

Anh Ánh còn chia sẻ rằng 2000 đồng chỉ là thu tượng trưng, hoàn toàn không phải cần thu để bù đắp cho khoản này, khoản khác trong hoạt động của quán. Anh giải thích: “Người nghèo cũng có lòng tự trọng lắm. Người ta không đi xin ăn, mà bỏ tiền lao động vất vả ra để mua cơm. Cũng có người hết sạch tiền, chả còn đồng nào trong túi, tới bữa vẫn tới ăn, nhưng thay vì nói Cho tôi một phần cơm thì lại ngượng nghịu rằng Bán thiếu cho tôi một phần cơm nhé!. Tuần sau, tháng sau, người ta vẫn không quên quay lại trả 2 ngàn đồng để giữ một chữ tín danh dự của con người”.